İnmemiş testis (kriptorşidizm), testisin doğum öncesi dönemde torbaya (skrotuma) inmesi gerekirken kasık kanalında ya da karın içinde kalmasıdır. Erkek bebeklerde, özellikle erken doğanlarda sık görülür. Çoğu zaman ağrısızdır ve muayenede fark edilir; ancak zamanında tedavi edilmesi önemlidir.
Neden önemli?
Testisler, sağlıklı sperm üretimi için vücuttan biraz daha serin olan skrotum ortamına ihtiyaç duyar. İnmemiş testis uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa; ileride sperm üretimi ve doğurganlık etkilenebilir. Ayrıca inmemiş testis, ileride testis kanseri riski ve kasık fıtığı gibi durumlarla da ilişkilidir. Bu nedenle takip ve gerektiğinde tedavi önemlidir.
Kendiliğinden iner mi?
Testis, hayatın ilk aylarında kendiliğinden inebilir. Ancak belirli bir aydan sonra kendiliğinden inme olasılığı azalır. Bu yüzden ilk aylarda takip edilir; inmediği durumda tedavi planlanır.
İnmemiş testiste amaç, testisi zamanında skrotuma yerleştirerek hem işlevini korumak hem de ileride yapılacak muayeneyi (kanser takibi) kolaylaştırmaktır.
Tanı nasıl konur?
Tanı büyük ölçüde muayene ile konur; testisin yeri değerlendirilir. Ele gelmeyen (karın içinde olabilecek) testislerde ek görüntüleme veya değerlendirme gerekebilir. Bazı çocuklarda testis zaman zaman yukarı kaçabilir (retraktil testis); bu durum gerçek inmemiş testisten ayırt edilmelidir.
Tedavi: orşiopeksi
İnmemiş testisin tedavisi cerrahidir ve orşiopeksi olarak adlandırılır: testis kasık bölgesinden bulunup skrotuma indirilerek sabitlenir. Genellikle belirli bir yaştan sonra (kendiliğinden inme beklentisi azaldığında) ve mümkünse erken dönemde yapılması önerilir; erken tedavi, testis işlevinin korunması açısından avantaj sağlar.
Tedavi sonrası takip
İşlem sonrası testisin gelişimi takip edilir. İnmemiş testis öyküsü olan erkeklerde, ileriki yaşlarda kendi kendine muayene alışkanlığı önemlidir — çünkü testis kanseri açısından takip değeri vardır.